اکستاسی چیست ؟

ترکیب MDMA یا 3 و 4 متیلن دی اکسی مت امفتامین که به نامهای اکستاسی، اکستازی، XTC ، E (ای) ،X (اکس) هم معروف است.
اکستاسی چیست ؟
ترکیب MDMA یا 3 و 4 متیلن دی اکسی مت امفتامین که به نامهای اکستاسی، اکستازی، XTC ، E (ای) ،X (اکس) هم معروف است. در ایران به نام قرص شادی هم شناخته میشود. این ماده در 1914 در آلمان به عنوان کم کننده اشتها مورد استفاده قرار گرفت که به علت اثرات آن از رده مصرف خارج شد. در دهه 70 میلادی این دارو کاربرد مجدد یافت و در روان درمانی برای کمک به بیان احساسات بیماران استفاده شد که در 1984 با اثبات اثرات آن روی مغز حیوانات آزمایشگاهی، از رده خارج شد. در 1985 در آمریکا، مصرف آن ممنوع اعلام شد. در سالهای اخیر مصرف آن در آمریکا، در پارتیهای شبانه موسوم به Raves به شدت افزایش یافته است که باعث نگرانی دولت امریکا شده است. در دوره زمانی خاصی در اروپا، مصرف این مواد انرژی زا و شادیبخش برای کاهش مصرف سایر مواد مخدر مثل هروئین تشویق شده است بطوری که مصرف آن در اروپا در 1995 از 500 هزار قرص در سال به 30 میلیون قرص در دو سال بعد رسیده است.
2 درصد مردم امریکا حداقل یکبار این ترکیب را مصرف کردهاند. حداقل یازده و هفت دهم درصد دانشاموزان کلاس آخر دبیرستان در آمریکا یکبار “اکس” مصرف کردهاند مصرف این قرصها در ایران به خصوص در یکسال اخیر در پارتیهای شبانه به شدت افزایش یافته است. جوانان تحصیل کرده و مرفه مصرفکنندگان اصلی این داروها هستند. لازم است عموم مردم و پزشکان با اثرات سوء مصرف این دارو آشنا شوند میزان مراجعه به اورژانسها در امریکا در اثر سوء مصرف این دارو به شدت افزایش یافته است. (از 1143 مورد در 1998 به 4511 مورد در سال 2000)
همچنانکه ذکر خواهد شد مشکل اصلی در مصرف این مواد عوارض مزمن آن میباشد. عوارض حاد مصرف بیشتر در مرتبه اول مصرف و در صورت تداخل با بعضی داروهای ضدافسردگی پیش میآید.
ترکیب شیمیائی :
3 , 4 MethylendioxyMethAmphetamine یا N, Alpha, DiMethyl 1,3 Benzodiazoxide 5 Ethamine با فرمول C11H15N2O که بنامهای MDMA یا اکستاسی معروف است.
دکتر شهاب صالح‌پور، متخصص بیماری‌های عفونی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، استفاده از مواد مصنوعی محرک از خانوادة آمفتامین همچون اکستازی را در جهان رو به گسترش می‌داند و می‌گوید: «بر اساس هشدار سازمان ملل متحد، خرید و فروش و مصرف این مواد را به دشواری می‌توان کنترل کرد. زیرا قیمت آنها ارزان است و به آسانی همه جا در دسترس هستند. این نوع موادِ شادی‌آور یا شادی‌افزا، به دلیل ایجاد احساس شعف موقت، برای جوانان جذابیتی خاص پیدا کرده‌اند. در تایلند ترکیبات مت‌آمفتامین به شکلات افزوده می‌شود و به نام یا ـ با (Ya-ba)، که در زبان تایلندی به معنای داروی جنون است، به کودکان و نوجوانان فروخته می‌شود. قرص‌های Speed را رانندگان تاکسی می‌خورند و با سرعت 160 کیلومتر در ساعت در بزرگراه‌های تایلند تردد می‌کنند. همچنین این قرص در تایلند در کنار مشروبات الکلی برای مشتریان سرو می‌شود. در اندونزی ترکیبی مشابه به نام شابو (Shabu) به بازار عرضه شده که ارزان‌قیمت است و معمولاً روسپیان و مشتریان آنها از آن استفاده می‌کنند. مردم محلی به آن برادر فقیر کوکائین می‌گویند. افراد طبقة متوسط به جای آن اکستازی مصرف می‌کنند که گران‌تر است. بررسی‌های به‌عمل‌آمده در انگلستان نشان می‌دهد که یک میلیون نفر اکستازی مصرف می‌کنند. به این دارو در انگلستان داروی عشق گفته می‌شود.»
به این ترتیب، دارویی که در سال‌های پس از جنگ جهانی اول برای درمان افسردگی سربازان امریکایی و آلمانی به کار می‌رفت، در دهه‌های بعد، به‌عنوان یک مادة شادی‌آور رواج یافت.
دکتر ساحل همتی‌گرکانی، روان‌پزشک و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، می‌گوید: «اکستازی بر قدرت سنجش واقعیت اثر می‌گذارد و فرد را مستعد جنون می‌کند. این افراد بخصوص نسبت به حرکات غیرکلامی اطرافیان حساس می‌شوند. مثلاً فکر می‌کنند که سایرین مشغول بدگویی از آنان هستند. مشکل دیگری که در مصرف‌کنندگان اکستازی ظاهر می‌شود «سندروم پس از توهم»2 است. متأسفانه در نیمی از مصرف‌کنندگان، این سندروم بروز می‌کند. به این ترتیب که شخص، پس از محو آثار اکستازی، تجربیات زمان سرخوشی را درک می‌کند. این وضعیت ناخواسته، موجب افزایش میل به خودکشی در این گروه می‌شود.»
افزایش قوای فکری، افزایش احساس رضایت از وضع موجود، افزایش انرژی بدن، احساس راحتی و آرامش، احساس نزدیکی و تعلق به دیگران، احساس عشق و یکدلی و بخشش و عفو، تقویت حس قدردانی، احساس عطش، کاهش تمایل به خوردن، اصرار به در آغوش گرفتن و بوسیدن دیگران، افزایش سرعت عمل، حرکات غیرارادی چشم، غیرارادی بودن احساسات، پرچانگی و حرکت دادن زبان و فک، دندان قروچه یا ساییدن دندان‌ها به هم، گرفتگی عضلات، افزایش ضربان قلب، پرفشاری خون، بیقراری، اضطراب، نگرانی، لرزش اندام‌ها، افزایش دمای بدن یا کاهش آن، از دست رفتن آب بدن، سردرد، سرگیجه و از بین رفتن تعادل از دیگر علائم مصرف داروی روان‌افزای اکستازی هستند. به دنبال افزایش فعالیت سیستم عصبی خودکار و پرفشاری خون، فرد مستعدِ ابتلا به حملات قلبی و مغزی می‌شود. به‌علاوه، گاه کاهش حجم آب بدن آن‌قدر زیاد است که منجر به مرگ فرد در نتیجة کاهش حجم خون می‌شود. اکستازی هیپوتالاموس یعنی مرکز تنظیم حرارت بدن را نیز تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. در نتیجه دمای بدن مصرف‌کننده به شکل غیرقابل مهاری بالا یا پایین می‌رود.
تخریب روان و جسم:
اکستازی اثرهای متعددی بر مغز می‌گذارد. این ماده یک واسطة عصبی‌ـ شیمیایی به نام سروتونین را آزاد و همچنین از بازجذب سروتونین جلوگیری می‌کند. واسطة عصبی‌ـ شیمیایی دیگری که میزان ترشح آن تحت تأثیر اکستازی قرار می‌گیرد، دوپامین است. MDMA مقدار دوپامین مغز را کاهش می‌دهد.
تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که MDMA آثار مخربی بر مغز دارد.
دکتر جورج ریکورته (George Ricaurte)، استاد عصب‌شناسی دانشکدة پزشکی دانشگاه جان هاپکینز امریکا، تصاویر کامپیوتری به‌دست‌آمده از مغز افرادی را که اکستازی مصرف می‌کنند مطالعه کرده است. کسانی که در طول 5 سال به‌طور متوسط 200 مرتبه قرص اکستازی مصرف کرده‌اند، هرچند از نظر رفتاری کاملاً طبیعی‌اند، درجاتی از تخریب مغزی را نشان می‌دهند. همچنین ارتباط معناداری میان دفعات مصرف اکستازی و میزان تخریب مغزی به دست آمد. دکتر ریکورته دریافت که اکستازی در مصرف‌کنندگان دائمی خود 20 تا 60 درصد از سلول‌های سازندة سروتونین را از بین می‌برد. تخریب این سلول‌ها قدرت یادآوری و یادگیری فرد را کاهش می‌دهد.
دکتر حمید مرتضوی، روان‌پزشک و متخصص ترک اعتیاد، می‌گوید: «مصرف طولانی‌مدت این دارو علائم روحی و روانی مشابه بیماران اسکیزوفرن ایجاد می‌کند.»
زوال حافظة کوتاه‌مدت، تخریب سلول‌های قشر مخ، نارسایی کبد و کلیه‌ها، کاهش شدید وزن و ضایعات پوستی از جملة دیگر عوارض مصرف اکستازی است که به تأیید سازمان بهداشت جهانی رسیده است. به اعتقاد یکی از محققان برجستة امریکایی، قدرت تخریب اکستازی چنان است که حتی با یک‌بار مصرف آن، احتمال از دست دادن 60 درصد از حافظه وجود دارد.
طیف آثار مخرب این ترکیب شگفت‌آور است. اکستازی بر ساختمان مادة وراثتی موجود زنده (DNA) نیز اثر می‌گذارد و نقایص ژنتیکی ایجاد می‌کند.
آیا اکستازی اعتیادآور است؟
دکتر محسن وزیریان، رئیس ادارة پیشگیری و درمان سوءمصرف مواد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، می‌گوید: «مصرف این نوع داروها مانند سایر مواد مخدر با لذت همراه است و فرد را تحریک به مصرف دوباره می‌کند. مشابه آنچه در مورد بقیة مواد مخدر صادق است، پس از یکی دو بار مصرف دارو، دوز بالاتری لازم است تا فرد ارضا شود.»
اکستازی اعتیاد جسمانی ایجاد نمی‌کند. دکتر آذردخت مفیدی توضیح می‌دهد: «اعتیاد به دو شکل جسمانی و روانی مطرح می‌شود. مصرف این دارو اعتیاد جسمانی ایجاد نمی‌کند، ولی وابستگی روانی فرد را به دنبال خواهد داشت. اکستازی باعث پاداش به منِ (ego) فرد می‌شود. بنابراین روان را به ‌واسطة افزایش احساس رضایت از خود و احساس امنیت تقویت می‌کند.»
گروهی از افراد به‌طور ژنتیکی دارای استعداد گرایش به اکستازی هستند. این افراد کسانی هستند که مراکز پاداش در مغز آنها ضعیف عمل می‌کند. در نتیجة این نقصان، آنان نیاز به یک عامل خارجی دارند تا احساس رضایتمندی را ایجاد کند. چنین شرایطی منجر به اعتیاد فرد به یک محرک کاذب می‌شود.
دکتر فربد فدایی می‌گوید: «هرچند که این دارو اعتیاد جسمانی ایجاد نمی‌کند، یک‌بار مصرف آن تا 80 درصد احتمال استفادة
مجدد را افزایش می‌دهد.»

مسمومیت با اکستازی :
آنچه به دنبال مسمومیت با اکستازی اتفاق می‌افتد کُما و مرگ است. فرد به‌شدت عرق می‌کند و حجم زیادی از آب بدنش را از دست می‌دهد. مردمک چشم گشاد می‌شود. تب بالا می‌رود و فرد گرمازده می‌شود. قلب به‌شدت می‌تپد. فشارخون بالا می‌رود و هر لحظه احتمال خونریزی مغزی یا حملات قلبی وجود دارد.
هنوز پادزهر مؤثری برای درمان مسمومیت ناشی از مصرف اکستازی شناخته نشده است. در مورد این قبیل افراد، پزشکان به اقدامات حمایتی مانند پایین آوردن فشارخون، جبران آب ازدست‌رفته و کنترل درجة حرارت بدن اکتفا می‌کنند.
اثرات :
MDMA بطور معمولی از طریق خوراکی (دهان) و به شکل قرص مصرف میشود و مقدار مصرف آن معمولاً 100 تا 150 میلیگرم است. اثرات اولیه بین 20 تا 40 دقیقه پس از مصرف تجربه میشود و آثار آن بصورت ناگهانی مانند سرخوشی ناشی از آمفتامین آغاز میگردد و گاهی با تهوع خفیف وبعضی اوقات شدید که اغلب احساس اولیه را همراهی میکند باعث بهم خوردن تعادل فرد میشود. در حدود 2 تا 4 ساعت بعد مرحله اوج پدیدار میشود. اثر دلخواه اصلی آن احساس عمیق وابستگی، استراحت و آرمیدگی است. همچنین تعدادی از افراد که تحت تأثیر دارو هستند احساس بیقراری خفیفی می‌کنند. از دیگر اثرات جانبی دارو که بصورت عمومی تجربه میشود، قفل شدن فکها، ساییدن دندانها به یکدیگر، عرق کردن ، کاهش اشتها و برافروختگی را میتوان نام برد. اگر چه تمایلات جنسی میتواند افزایش یابد ولی توانایی رسیدن به ارگاسم برای مردان و برانگیختگی برای زنان بطور چشمگیری کاهش می‌یابد.
مصرف کنندگان MDMA ، لتارژی (اضطراب و افسردگی)، بی‌اشتهایی روانی و انگیزش کلی کاهش یافته رانیز بعضی اوقات برای روزهای متوالی تجربه می‌کنند.
مکانیسم عمل :
مکانیسم عمل اولیه MDMA تأثیر بر نظام سروتونین است و نیز تعداد دیگری از گیرنده‌ها را نیز تحت تأثیر قرار میدهد MDMA بوسیله نرونهای دارای سروتونین جذب میشود و منجر به آزادسازی سروتونین انباشته شده و سپس باز جذب آن میشود مانند دیگر داروهای مورد سوءمصرف بجز کوکایین MDMA دارویی آشفته ساز است که نرونهای حاوی سروتونین و دوپامین بعلاوه مجموعه‌ای از نظامهای انتقال‌دهنده عصبی را تحت تأثیر قرار میدهد. تأثیرات تغییر دارو مانند بی‌اشتهایی، برانگیختگی روانی – حرکتی، ایجاد اشکال در تکمیل چرخه پاسخ جنسی انسان، احساس همدردی و هم حسی رانیز میتوان بعنوان اثرات ایجاد شده از طریق نظام سروتونین اشباع شده توصیف نمود. بدلیل مکانیزمهای فیزیولوژیکی این ترکیب دارویی، الگوی مصرف این ماده غیر معمول است. یافتن الگوی مصرف افزایش یابنده با این دارو معمول نیست از آنجا که این دارو منجر به تخلیه انباشته‌های سروتونین میشود مقادیر بعدی بطور فزاینده اثر کمتری دارد و با افزایش اثرات جانبی، بجای افزایش اثر مورد دلخواه همراه میگردد. افرادی که این دارو را مصرف می‌کنند سریع این موضوع را کشف نموده والگوی مصرف خود را تطابق میدهند، بعلاوه بیشتر مصرف‌کنندگانی که برای اولین بار با این ماده مواجه میشوند، علاقه آنها با ذکر اثرات جانبی قابل توجه در مراحل بعدی کاهش می‌یابد، ضرب‌المثلی نیز در این باره وجود دارد که این پدیده را بهتر نمایان می‌کند ، « تازه واردها به آن عشق می‌ورزند، سال دومی‌ها،‌آنرا دوست دارند، سال سومی‌ها نسبت به آن تمایل متضادی دارند و سال چهارمی‌ها از آن میترسند» وکسانی که مصرف دارو را در دوره‌های زمانی طولانی ادامه میدهندبطور معمول تمایل به مصرف پیوسته آن ندارند و ترجیح میدهند آنرا بصورت دوره‌ای و متناوب مصرف نمایند.
در تابستان سال 1992 بیش از 15 مرگ ناشی از مصرف اکس تیسی در انگلستان گزارش شده که به نظر میرسد این مرگ و میرها با مشخصه‌های معین از هردونشانگان سروتونین و نشانگان خطرناک نورولپتیک
(Neuroleptic Malignaut Syndrome)شباهت داشت. اغتشاشات غالبا در گرما و در موقعیتهای شلوغ بوجود می‌آمدند. برخی از باشگاههایی که اغتشاشات را سازماندهی می‌‌نمودند، عرضه آب را در تابستان برای افزایش سود فروش شیشه‌های آب قطع نمودند ( در هوای گرم تغییرات جسمی و دی هیدروژنه شدن منجر به کاهش جذب مایعات و افزایش تعریق می‌شود که اینها اگر با اثرات دارو ترکیب شود باعث مرگ خواهد شد ) در آن زمان دولت انگستان عرضه آب را در تمام باشگاهها آزاد کرد و بطور آشکار مرگ و میرها، متوقف شد. مسمومیت عصبی مهمترین مسئله در مورد مصرف این داروهاست. این مسئله موضوع تحقیقات زیادی بود که برخی از آنها بحث انگیز بوده‌اند، MDMAممکن است آسیب پایداری بر نرونهای سروتونین در انسان بجا بگذارد. تلویحات کارکردی این اثرات به هر حال قابل پرسش باقیمانده است ولی دیدگاه آسیب‌دیدگی نظام سرتونرژیک در انسانها باید جدی قلمداد شود، بطور کلی با بالا آمدن در نردبان تکاملی پستانداران، آسیب سروتونین بیشتری توسط MDMA بوجود می‌آید و برای انسان این بدین معنی است که MDMA ممکن است عامل اصلی مسمومیت آکسونهای سروتونین که آسیبی پایدار است باشد، این مسئله احتمالا بر روی خلق، بخصوص افرادی که مستعد بیماریهای عاطفی هستند تأثیر منفی میگذارد، در حالیکه مصرف این ماده را در هیچ شرایطی نمیتوان توصیه نمود. افرادی که دارای بیماریهای عاطفی هستند بخصوص ممکنست در خطر جدی باشند، قیمت بالای MDMA بین 3 تا 15 هزارتومان برای هر قرص، مصرف گسترده آنرا وخیم‌تر می‌کند و باعث می‌شود تا داروهایی ارزانتر جایگزین آن شود. جوانانی که با MDMA وارد دنیای پر غوغا و اغتشاش مواد مخدر میشوند غالبا داروهای دیگری را نیز امتحان نموده و حشیش و گراس را بخوبی می‌شناسند.
درمان :
تا زمانی که الگوی مورد مصرف MDMA افزایش نیافته است وضعیت آن از مواد دیگر مانند الکل و هرویین کاملاً متفاوت است.
درمان سوءمصرف MDMA گرچه به سایر موارد سوء مصرف و اعتیاد بسیار شبیه است اما دارای نکاتی است که نباید فراموش گردد:
1- این ماده غالبا توسط جوانان و نوجوانان مورد سوء مصرف قرار میگیرد. بنابراین اولا بزودی باعث عوارض ناشی از اعتیاد نمیشود
و ثانیا برای ترک آن باید به مسایل و مشکلات این قشر توجه ویژه نمود.
2- افرادی که بیماری عاطفی دارند با مصرف MDMA همخوانی دارند . مصرف این ماده اثرات عمیقی بر اضطراب و خلق آنها دارد فردی که به کوکایین وابسته است افسرده است و مصرف این دارو حتی احتمال دارد وی را بیشتر افسرده کند . این افسردگی برای یک دوره طولانی دوام می‌یابد و همیشه قضاوت بالینی درباره این نکات حائز اهمیت است. در اکثر موارد علایم افسردگی در طی روزهای اندکی سمت خط اولیه بازگشت خواهد کرد ،‌اگر اینحالت پایدار بماند شاید درمان دارویی و یا هر درمان روانشناختی دیگر را بتوان توصیه نمود.
مسمومیت با MDMA مرحله اول :
2 تا 4 دقیقه پس از مصرف خوراکی، یورش شبه آمفتامین ناگهانی و افزایش ادراک حسی تجربه میشود، این احساس همچنین بوسیله حالت تهوع خفیف و بعضی اوقات به اندازه کافی شدید که منجر به استفراغ میشود همراه میگردد. این مرحله بلافاصله با مرحله فلات دنبال می‌شود.
اثرات ذهنی MDMA ( مرحله فلات)
1- افزایش توانایی تعامل و تماس با دیگران
2- تغییر ادراک زمانی
3- کاهش دفاعی بدن
4- تغییر در ادراک بینایی
5- افزایش آگاهی از هیجانها
6- کاهش پرخاشگری
7- تغییرات گفتاری
8- کاهش وسواسی بودن
9- کاهش بیقراری
9- کاهش تکانشی بودن
پیامد کوتاه مدت مصرف MDMA ( کمتر از یک هفته) :
– کاهش خواب
– کاهش اشتها
– افزایش حساسیت نسبت به هیجانها
– کاهش توانایی انجام تکالیف بدنی و روانی
– کاهش تمایل به انجام تکالیف بدنی و روانی
– افزایش توانایی برقراری تماس و یا باز بودن روابط با دیگران
– خستگی
– کاهش ترس
– خلق افسرده
– کاهش وسواسی بودن
– افزایش بیقراری
– تغییر ادراک زمان
– کاهش پرخاشگری
اثرات مخرب مصرف MDMA
– کاهش تمایل برای انجام تکالیف بدنی یا روانی
– کاهش اشتها
– قفل شدن فکها
– کشیدن دندانها روی هم
– کاهش لیبیدو ( یا کاهش زیست مایع)
– ناتوانی در کامل کردن چرخه پاسخ جنسی
– افزایش بیقراری
– کاهش توانایی انجام تکالیف بدنی و روانی
– خلق افسرده
– نیستاگموش ( حرکات غیر ارادی کره چشم )
– پرشهای حرکتی ( یا تیکهای حرکتی )
– سردرد

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: